Wpis na blogu

Mikrobiom – początek. Jak powstaje mikrobiom u noworodka?

Nauka dostrzegła związek pomiędzy rodzajem porodu i stanem mikroflory bakteryjnej noworodka, a co się z tym wiąże, również ze stanem jego zdrowia. Mikrobiom ma wpływ na zdrowie dziecka nie tylko w pierwszych miesiącach życia, ale może być przyczyną chorób, na przykład otyłości, także u dorosłych już osób.

 

Zmiany zachodzące w czasie ciąży

W czasie ciąży mikroby w przewodzie pokarmowym matki dostarczają jej więcej energii, zaś inna populacja mikrobów – żyjących w pochwie – także zaczyna wykazywać zmiany w składzie, przygotowując się na narodziny dziecka. W czasie ciąży wyjątkowe matczyne Lactobacillus rosną najbujniej i dominują, wypierając inne rezydujące gatunki i potencjalne patogeny.

Poród

Kiedy wody płodowe odchodzą, strumień płynu przepływa przez pochwę, porywając ze sobą bakterie i wypływając na zewnątrz ciała, na kobiece uda. Ten płyn, bogaty w bakterie kwasu mlekowego, powoduje błyskawiczną kolonizację skóry matki tymi bakteriami. Elastyczna powierzchnia pochwy, jak rękawiczka, ma kontakt z każdą możliwą powierzchnią dziecka, ciasno i dokładnie obejmując jego miękką skórę w czasie przeciskania się. W tym czasie dochodzi do transferu – skóra dziecka niczym gąbka ściera pochwowe mikroby. I to właśnie dlatego istnieje bezpośredni związek pomiędzy bakteriami kolonizującymi kanał rodny matki i przewód pokarmowy niemowlęcia.

Pierwszy posiłek malucha

Pierwszy posiłek noworodka nazywa się siarą (colostrum), która zawiera dużą liczbę ochronnych przeciwciał. Proces porodu wprowadza Lactobacillus do pierwszej porcji spożytego mleka – bakterie te potrafią rozkładać laktozę, główny cukier mleka, dostarczając energię.

Antybiotyki podawane w czasie porodu

30 lat temu infekcje po CC pojawiały się u 2% rodzących, co było dla lekarzy nie do zaakceptowania, w związku z czym teraz 100% kobiet rodzących przez cesarskie cięcie, prewencyjnie, dostaje antybiotyk przez zabiegiem. Antybiotyki podaje się również, by zapobiec infekcjom spowodowanym streptokokami grupy B. Bakterie te żyją w jelitach, na skórze i czasami też w pochwie, bardzo rzadko wywołują problemy u matki. Ale czasem mogą okazać się śmiertelne dla noworodków, których układ odpornościowy nie zaczął jeszcze pracować pełną parą. A le tylko 1 na 200 dzieci zainfekowanych streptokokami od matki rzeczywiście choruje – 199 innych niepotrzebnie dostaje antybiotyki. Wiele kobiet dostaje kolejną dawkę antybiotyków, gdy zachodzi konieczność nacięcia krocza, zabiegu mającego na celu niedopuszczenie do rozerwania i nadmiernego krwawienia, gdy przez kanał rodny przeciska się główka dziecka.

Jednak im bliżej porodu podany jest antybiotyk, tym wyższe ryzyko, że matka przekaże dziecku mniej zróżnicowany, za to zniekształcony, mikrobiom. Zabijając lub hamując wzrost pewnych bakterii, penicylina inicjuje wzrost innych, opornych na nią gatunków, np. E. Coli, które mogą zagrozić podatnemu na zakażenie niemowlęciu

Jaki mikrobiom ma dziecko urodzone przez cesarskie cięcie?

U dzieci zaobserwowano różnice w składzie mikroflory żyjącej na i w ich ciałach, w zależności od rodzaju porodu. Jama ustna i skóra dzieci rodzonych siłami natury były skolonizowane przez pochwowe bakterie ich matek: Lactobacillus, Prevotella, Sneathia. Te po CC były skolonizowane przez bakterie bytujące na skórze Staphylococcus, Corynebacterium i Propionibacterium. Ich mikroflora przypominała wzór flory powierzchni ludzkiej skóry i organizmów unoszących się w powietrzu w sali operacyjnej, włączając w to bakterie ze skóry pielęgniarek i lekarzy czy bakterie z prześcieradeł i chust. Dzieci urodzone siłami natury mają o wiele więcej bifidobakterii, czyli mikrobów wspierających szybki rozwój wyściółki jelit – po cesarskim cięciu niestety ich nie ma.

Skutki

Zaburzenie mikrobiomu jelitowego niemowląt wpływa na tendencję do chorób związanych ze stanem zapalnym i zaburzoną odpornością, takich jak alergie, astma, a nawet nowotwory (link do artykułu)

Dzieci urodzone przez cesarskie cięcie są w grupie ryzyka rozwoju niektórych chorób:

– mają 5-krotnie wyższe ryzyko rozwoju alergii (artykuł)

  • trzy razy większe ryzyko ADHD (artykuł)

  • dwukrotnie wyższe ryzyko zachorowania na autyzm (artykuł)

  • o 80% wyższe ryzyko zachorowania na celiakię (artykuł)

  • dwukrotnie wyższa skłonność do otyłości (artykuł)

  • o 70% wyższe ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 1 (artykuł)

Nie martw się!

Na koniec chciałabym dodać, że jeżeli urodziłaś przez CC i teraz martwisz się o zdrowie swojego dziecka – nie ma takiej potrzeby! Zamiast skupiać się na przeszłości, której już nie zmienisz, podejmij działania, dzięki którym wzmocnisz mikroflorę jelitową dziecka. Pamiętaj, że mamy bardzo duży wpływ na to, jak czuje się nasz mikrobiom 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.